Ay'ın evreleri Dünya'nın gölgesinin Ay'a düşmesiyle değil, Ay'ın Güneş tarafından aydınlatılan yarısının ne kadarını Dünya'dan görebildiğimizle oluşur.
Aydınlık yarı, değişen bakış
Güneş, Ay'ın her zaman bir yarısını aydınlatır. Ay Dünya çevresinde dolandıkça aydınlık bölümün bize dönük oranı değişir ve yeniay, hilal, dördün, şişkin ay ve dolunay evrelerini görürüz.
Bir evre döngüsü yaklaşık 29,5 gün sürer. Ay'ın Dünya çevresindeki yıldızlara göre dolanımı daha kısa olsa da Dünya da Güneş çevresinde ilerlediği için aynı Güneş-Ay geometrisine dönmek ek süre alır.
Tutulma neden her ay olmaz?
Ay yörüngesi Dünya'nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemine göre eğiktir. Bu yüzden yeniayda çoğu kez Güneş'in biraz üstünden veya altından, dolunayda Dünya gölgesinin dışından geçer.
Yörünge düğümleri uygun biçimde hizalandığında Güneş veya Ay tutulması gerçekleşebilir. Tutulma, evrelerin olağan nedeni değil özel bir hizalanmadır.
Ay'ın hep aynı yüzü mü?
Ay kendi ekseninde döner; dönüş süresi Dünya çevresindeki dolanım süresine yakın olduğu için bize çoğunlukla aynı yarımküresini gösterir. Buna kütleçekim kilidi denir.
Küçük salınımlar sayesinde zaman içinde yüzeyin yarısından biraz fazlası Dünya'dan görülebilir. 'Karanlık yüz' ifadesi yanıltıcıdır; uzak yüz de Güneş ışığı alır.
Bu içerik hazırlanırken yararlanılan kaynaklar
Dış kaynaklar yalnızca olguları doğrulamak için kullanıldı; metin AnındaBul için sıfırdan yazıldı.